Programma 8 - Goed wonen

(x €1.000)

Uitgaven

€ 5.707

Inkomsten

€ 3.932

Saldo

€ -1.775

Visie

In dit programma willen we een toereikend en gevarieerd woningaanbod voor onze inwoners realiseren. Dat houdt met name in meer sociale huur- en middenhuurwoningen, goedkope koopwoningen en een mix van typologieën. We streven naar dynamiek in de woningmarkt. Bouwplannen realiseren kost tijd. Daarom wordt ook ingezet op snelle realisatie van een groot aantal tijdelijke woningen. We willen dat betaalbare huur- en koopwoningen ook in de toekomst betaalbaar blijven.

Onder dit programma vallen ook:
- ruimte & leefomgeving
- grondexploitaties woningbouw
- het implementeren van de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen

Link naar Visie en Beleid - Texel

8.1 Ruimte en leefomgeving

Wat willen we bereiken?

8.1 Ruimte en leefomgeving

In 2024 en 2025 werkten we aan de voorbereiding van de Omgevingsvisie. De Omgevingsvisie wordt in 2026 afgerond en moet uiterlijk 1 januari 2027 gereed zijn. Vanaf 2024 is er gewerkt aan een casco Omgevingsplan voor de kern Oosterend, dat de basis is voor het Omgevingsplan Texel. Samen met de 13 andere Waddengemeenten wordt een standaard set Omgevingsplanregels voor het zeegebied opgesteld. Ook de in 2025 vastgestelde Nota Antennebeleid wordt in het Omgevingsplan Texel verwerkt. Het Omgevingsplan Texel moet uiterlijk voor 1 januari 2032 gereed zijn.

Daarnaast is op regionaal niveau samengewerkt. In 2024 en 2025 werkten we aan de Regionale Woonzorgvisie, die in 2026 wordt vastgesteld. Met de regiogemeenten Den Helder, Hollands, Kroon en Schagen werken we aan een ‘Aanpak Landelijk Gebied Kop van Noord-Holland’ (ALG). Samen met de gemeenten in Noord-Holland, HHNK en de provincie werken we aan het ‘Ontwikkelperspectief Noord-Holland Noord’.

8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen)

Wat willen we bereiken?

8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen)

Om de woningbouw te versnellen startten we gemeentelijke grondexploitaties (actief grondbeleid) op bij Skillerveld (Oudeschild), De Siep (Den Hoorn), Jakob Daalderstraat (Oosterend), Verlengde) Schipper Boonstraat (De Cockdorp), Locatie voormalige Kompasschool (Den Burg) en Flexwoningen Marsweg (Den Burg, Texelwende en De Rietdijk). Het in ontwikkeling nemen van de gronden en de verkoop van bouwrijpe grond is zeer snel verlopen. De grondexploitaties Skillerveld, De Siep, Locatie voormalige Kompasschool en Flexwoningen Marsweg worden naar verwachting bij de jaarrekening 2025 gesloten. De grondexploitaties Jakob Daalderstraat en Schipper Boonstraat worden naar verwachting bij de jaarrekening 2026 gesloten. Bovengenoemde grondexploitaties liggen zowel financieel als qua planning op koers.

In 2025 is gestart met de voorbereiding van de locaties voormalig Fonteinschool, Oude Zeevaartschool en huidige bibliotheek in Den Burg. De locatie Centrumplan (afronden Oude Raaksje) pakken we in 2026 op.

8.3 Wonen en bouwen

Wat willen we bereiken?

8.3 Wonen en bouwen

Er zijn op Texel in de periode 2022-2025 veel woningen gerealiseerd of waarvan de bouw is gestart, vooral betaalbare koopwoningen en sociale huurwoningen. Alleen al op gemeentelijke locaties (waar de gemeente grondeigenaar is) gaat het om 483 woningen. Daarnaast zijn in deze periode tientallen woningen op particuliere locaties toegevoegd. In 2025 is De Rietdijk (90 appartementen) in Den Burg opgeleverd.

In 2025 is de huisvestingsverordening geëvalueerd en is er een nieuwe verordening vastgesteld. Deze is 1 januari 2026 van kracht geworden. Voor het in gebruik nemen van een koopwoning tot een WOZ-waarde van € 600.000 of een huurwoning tot de huurliberalisatiegrens van 187 punten is een huisvestingsverordening nodig.

De afgelopen jaren is er hard gewerkt aan de opvang van ontheemde Oekraïners. In 2025 zijn de Oekraïners van de opvangboot in Oudeschild naar woningen in Starkenburgh en De Rietdijk verhuisd. Daarmee voldoen we aan het uitgangspunt van goede huisvesting voor deze kwetsbare doelgroep. Dit is ook in lijn met de afspraken met Den Helder voor de uitvoering van de Spreidingswet. De Rietdijk blijft bijzonder voor Texel, omdat we de woningen zelf hebben gerealiseerd en exploiteren.

8 Wat is gedaan in 2025 wat op de planning stond in 2024

Het proces rond de Omgevingsvisie is in 2024 en 2025 vertraagd. De Omgevingsvisie wordt in 2026 afgerond.

8 Aangevraagde en toegekende subsidies

In 2024/2025 zijn op basis van de SPUK-regeling Woningbouw voor de Wadden drie subsidies toegekend:
1. Locatie De Siep Den Hoorn: € 350.000
2. Locatie Jacob Daalderstraat Oosterend: € 265.000
3. Locatie voormalige Fonteinschool Den Burg: € 393.000

Verbonden partijen in programma 8

Naam verbonden partijen	Taakvelden	Bijdrage aan gemeentelijke doelen
De Waddeneilanden	2.3 Recreatieve havens 3.4 Economische promotie 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie 8.1 Ruimte en leefomgeving	Samenwerking toepassing Convenant vaarrecreatie en kwaliteitsverbetering jachthavens. Bevordering toerisme naar Waddeneilanden in relatie tot Werelderfgoed-status Wadden. Samenwerken op het vlak van de omgevingswet

8 Beleidsindicatoren

Taakveld	Indicator	Eenheid	Bron	Jaar	Texel	Nederland
8. Vhrosv	Gemiddelde WOZ-waarde	Bedragen x €1.000	CBS	2023	372	368
				2024	393	379
				2025	406	398
8. Vhrosv	Nieuw gebouwde woningen	Aantal per 1.000 woningen	Texel in cijfers	2022	4,8	9,3
				2023	4,4	9,1
				2024	24,4	8,4
8. Vhrosv	Demografische druk	%	CBS	2023	80,7	70,3
				2024	80,9	70,4
				2025	83,7	70,7
8. Vhrosv	Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden	Woonlasten in €	COELO	2022	632	823
				2023	636	860
				2024	661	928
				2025	695	957
8. Vhrosv	Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden	Woonlasten in €	COELO	2022	759	905
				2023	765	942
				2024	798	1.014
				2025	846	1.050

8 Wat heeft het gekost

Bedragen x €1.000

Exploitatie		Realisatie 2023	Realisatie 2024	Primaire Begroting 2025	Begroting na wijzigingen 2025	Realisatie 2025
Baten
PROGRAMMA 8	Goed wonen
TV_8.1	Ruimte en leefomgeving	0	15	0	0	0
TV_8.2	Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen)	1.657	3.054	0	0	2.996
TV_8.3	Wonen en bouwen	1.525	1.394	1.822	1.822	936
Totaal Goed wonen		3.182	4.463	1.822	1.822	3.932
Lasten
PROGRAMMA 8	Goed wonen
TV_8.1	Ruimte en leefomgeving	484	374	434	493	444
TV_8.2	Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen)	1.728	3.300	1.000	1.000	2.222
TV_8.3	Wonen en bouwen	2.380	2.696	3.735	3.206	3.041
Totaal Goed wonen		4.592	6.370	5.169	4.699	5.707
Gerealiseerd saldo van baten en lasten		-1.410	-1.907	-3.347	-2.877	-1.775
Gerealiseerd resultaat		-1.410	-1.907	-3.347	-2.877	-1.775

8 Analyses

Excel-tabel


Analyse
De kolom begroting 2025 na wijziging minus rekening 2025 waarbij rekening moet worden gehouden met de opgenomen lasten en opgenomen baten. Die zijn bij de analyse getotaliseerd. (bedragen x € 1.000)
8.1 Ruimte en leefomgeving			S/I	50
Ruimtelijke ordening - Minder loonkosten door openstaande vacature	67	V	I
Overige oorzaken <€50k waaronder: Basisregistratie grootschalige topografie (-32k), Herinrichten voormalige ijsbaan (17K)	-17	N	S/I

8.2 Grondexploitatie			S/I	1.774
Voorbereidingskosten ontwikkeling bouwlocaties - niet begrote kosten die niet doorbelast kunnen worden aan een van de grondexplotaties, voor 2027 een voorstel om op te nemen in de programmabegroting	-56	N	S
Grondexploitatie Kompas - Deze grondexploitatie wordt per 31-12-2025 afgesloten. De kosten voor de laatste werkzaamheden zijn wel iets hoger dan aanvankelijk was geraamd. Hierdoor neemt de eindwaarde beperkt af, desondanks sluit de grondexploitatie met 50k positief. Verdere informatie over de grondexplotaties staat in de paragraaf grondbeleid.	50	V	I
Grondexploitatie Gezondheidscentrum - Deze grondexploitatie is in december 2025 herzien en in de raad behandeld. Bij het herzien van het plan is de eindwaarde van de grondexploitatie er ca. 97k op achteruit gegaan. Op basis hiervan vindt een toevoeging aan de voorziening plaats die niet is begroot, maar conform de BBV moeten worden gedaan. Verdere informatie over de grondexplotaties staat in de paragraaf grondbeleid.	-97	N	I
Grondexploitatie Den Hoorn - Deze grondexploitatie wordt per 31-12-2025 afgesloten. Er is in 2025 een subsidie ontvangen van het Rijk, waardoor de eindwaarde sterk verbeterd is. Hierdoor vindt een een vrijval van de voorziening plaats die niet is begroot, maar conform de BBV moeten worden gedaan. Verdere informatie over de grondexplotaties staat in de paragraaf grondbeleid.	388	V	I
Grondexploitatie Oudeschild - De post onvoorzien die was geraamd voor eventuele tegenvallers is iets afgebouwd, wat voor een verbetering van de eindwaarde zorgt. Tevens zat er door een administratief verwerkingsverschil van de boekwaardes in 2024, een ongelijkheid in de beginwaarde. Hierdoor onstaat er dit jaar een voordeel in de exploitatie, om de boekwaarde weer aan te sluiten. Verdere informatie over de grondexplotaties staat in de paragraaf grondbeleid.	163	V	I
Verliesvoorziening grondexploitatie Fonteinschool - Door het uitstellen van het openen van de grondexploitatie valt de voorziening vrij. Voorgesteld wordt om dit in de bestemmingsreserve project herinrichting Fontein te stoppen en bij openen grondexploitatie in 2026 de verliesvoorziening hieruit te vullen.	1.000	V	I
Grondexploitatie Oosterend - De opbrengsten zijn positiever dan eerder geraamd. Tevens is er een rijksbijdrage ontvangen voor de versnelling van woningbouw. De hogere opbrengsten en de rijksbijdrage zorgt voor een verbetering van de eindwaarde. Hierdoor vindt een een vrijval van de voorziening plaats die niet is begroot, maar conform de BBV moeten worden gedaan. Verdere informatie over de grondexplotaties staat in de paragraaf grondbeleid.	368	V	I
Overige oorzaken (andere grexen) <€50k	-42	N	I

8.3 Wonen en bouwen			S/I	-721
Rietdijk exploitaite - Minder huurinkomsten dan oorspronkelijk begroot doordat het gebouw pas gedurende het jaar in de verhuur is gegaan en omdat een groot deel van het gebouw wordt gebruikt voor de opvang van Oekrainers. De inkomsten vanuit het rijk die hier tegenover staan in programma 6, hierdoor een negatief saldo in prog. 8.	-392	N	S
Omgevingsvergunningen - Overschrijding voornamelijk veroorzaakt doordat er meer ingehuurd is dan begroot, oorzaak hiervoor is het lastig kunnen invullen van de vacatures en daardoor een voordeel op loon en nadeel op inhuur.	-91	N	I
Leges omgevingsvergunningen - Bedrag aan leges te hoog begroot en legesbedrag te laag per stuk. Dit is nu gecorrigeerd. Daarnaast zijn de legesinkomsten lager doordat vele aanvragen voorafgaand aan de invoering van de omgevingswet waren aangevraagd vóór 2025.	-382	N	S
Handhaving - Overschrijding voornamelijk veroorzaakt doordat er meer ingehuurd is dan begroot, oorzaak hiervoor is het lastig kunnen invullen van de vacatures en daardoor een voordeel op loon en nadeel op inhuur.	-126	N	I
Wonen en bouwen - Onderschrijding op lonen	106	V	I
Meer handjes woningbouw - onderschreiding hoofdzakelijk veroorzaakt door lagere inhuur dan begroot.	106	V	I
Overige oorzaken <€50k waaronder: Huuropbrengsten woningcomplex (16k), beheerskosten svn (34k), Volkshuisvesting (-39k), Omgevingswet (31k)	58	V	S/I

Totaal programma 8		V		1.103

Visie

8.1 Ruimte en leefomgeving

Wat willen we bereiken?

8.1 Ruimte en leefomgeving

Zo hebben we dat gedaan

8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen)

Wat willen we bereiken?

8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen)

Zo hebben we dat gedaan

8.3 Wonen en bouwen

Wat willen we bereiken?

8.3 Wonen en bouwen

Zo hebben we dat gedaan

8 Wat is gedaan in 2025 wat op de planning stond in 2024

8 Aangevraagde en toegekende subsidies

Verbonden partijen in programma 8

8 Beleidsindicatoren

8 Wat heeft het gekost

8 Analyses