Programma 6 - Zorg voor elkaar

De gemeente Texel heeft specifiek aandacht voor wonen, welzijn en zorg voor ouderen. Inwoners kunnen zo lang mogelijk op een voor hen goede en veilige manier in hun eigen omgeving blijven wonen. Onze samenleving staat open voor iedereen, ook voor mensen met bijvoorbeeld dementie of verward gedrag. Iedere inwoner ontvangt de ondersteuning die hij of zij nodig heeft met behoud van zoveel mogelijk eigen regie. 

We streven naar het verhogen van de kwaliteit van leven van onze inwoners. Daarbij richten we ons op alle leeftijden, van nul tot honderdplus, en focussen ons op de speerpunten uit het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Deze speerpunten zijn uitgewerkt in de verschillende opgaven zoals beschreven in de uitvoeringsprogramma's Sociaal Domein 2024-2027: 

• Extra aandacht voor de mentale gezondheid van de jeugd;
• Het versterken van de sociale basis; 
• Het terugdringen van gezondheidsachterstanden; 
• Een gezonde leefstijl;
• Voorkomen en vroegsignalering van gebruik van middelen;
• Sport- en beweegparticipatie; 
• Mantelzorg
• Vitaal ouder worden.

Wat hebben we gedaan in 2025? 

Uitvoeringsprogramma's Sociaal Domein 

Uitvoeringsprogramma ’Kind & Jongeren’
Op basis van gesprekken en de monitor Kansrijke Start hebben we vastgesteld waarop de prioriteiten in 2026 liggen. Zoals bijvoorbeeld het organiseren van een bijeenkomst voor professionals.  Daarnaast is vastgelegd dat de prenatale cursus ‘Zwanger en Fit’ (voorheen aangeboden door de GGD) in 2026 kan doorgaan door deze direct onder te brengen bij één van onze partners.

Jaarlijks werkt Ouderkracht volgens een plan van aanpak gericht op de beschermende factoren van de OKO-aanpak. Het gaat om leefomgevingsfactoren die het risico op het gebruik van middelen en problematisch gedrag bij jongeren verlagen. Hiervoor organiseerden we verschillende bijeenkomsten voor ouders. Op basis van de feedback tijdens deze ouderavonden stelden we een nieuw plan van aanpak voor 2026 op.

We hebben als doel om het vrijetijdsaanbod nog concreter en toegankelijker te maken. Jongeren hebben aangegeven wat zij graag doen in hun vrije tijd en wat zij nog missen. In het kader van de ACT-app hebben we (potentiële) aanbieders actief benaderd om nieuwe mogelijkheden toe te voegen. Sinds 2025 werkt Young 4 Ever met thema’s zoals alcohol, drugs, seksualiteit, gamen en social media. 

Uitvoeringsprogramma ‘Alle (kwetsbare) inwoners’
Op verzoek van de raad hebben we de mogelijkheden van de Texelpas onderzocht en in overleg met de kopgemeenten ook de optie van een regiopas. Uit ons onderzoek blijkt dat het binnen het beschikbare budget niet haalbaar is om een Texelpas en/of regiopas in te voeren. Daarom onderzoeken we nu andere scenario’s om het minimabeleid verder vorm te geven.

Er is een lokaal (mentaal) gezondheidsnetwerk opgericht. Dit is een samenwerking tussen de praktijkondersteuners GGZ van de huisartsen (POH-GGZ), Texels Welzijn en de gemeente.  Binnen dit netwerk ligt de focus op het preventie- en zorgaanbod en ook het thema eenzaamheid wordt binnen dit netwerk opgepakt. 

In 2025 hebben 21 zorg- en welzijnsprofessionals de opleiding Positieve Gezondheid gevolgd. Daarnaast hebben ambtenaren van het sociale en fysieke domein geleerd hoe zij de principes van positieve gezondheid toe kunnen passen in plannen voor de fysieke leefomgeving.

In 2025 is het WOR (Welzijn op Recept) traject binnen Gemeente Texel verder vormgegeven en versterkt. Als inwoners het spreekuur van de huisarts bezoeken en hun klachten zijn niet medisch van aard, maar hebben voornamelijk te maken met hun geestelijke welzijn,  dan wordt via het WOR breder gekeken naar hun ondersteuningsbehoefte. Klachten als eenzaamheid, gebrek aan aanspraak of het ervaren van zinloosheid staan daarbij centraal.

Om hierop effectief in te spelen heeft Texels Welzijn een welzijnscoach aangesteld die, door de gemeente gefaciliteerde portal, direct contact onderhoudt met de huisartsen. Dankzij deze aanpak krijgen mensen meer grip op hun leven en hun welzijn En dat draagt bij aan een betere kwaliteit van leven binnen onze gemeente.

Samen met de dorpscommissies zijn in Oudeschild en De Cocksdorp leefbaarheidsonderzoeken uitgevoerd.

We zijn gestart met het thema diversiteit en inclusiviteit met als doel een Inclusieagenda 2026 op te stellen.

De pilot Huis van Ontwikkeling is succesvol afgerond.  We hebben gewerkt aan het toekomstbestendig maken van De Bolder, door het sociaal leerwerk-bedrijf meer te integreren binnen de gemeentelijke structuren.

In het verlengde van de ambitie om inwoners beter en eerder te ondersteunen is de Integrale Verordening Sociaal Domein Texel 2026 opgesteld en vastgesteld. Daarbij wordt ingezet op vraaggerichte in plaats van aanbodgerichte hulp, zodat beter kan worden aangesloten op de behoeften van inwoners. De Integrale Verordening Sociaal Domein beschrijft in heldere taal hoe en waar een inwoner een hulpvraag kan stellen, de manier waarop ondersteuning wordt geboden, welke vormen van zorg en ondersteuning mogelijk zijn, welke rechten en plichten de inwoner heeft en wat inwoners en overheid van elkaar mogen verwachten. Ook de gevolgen van het niet-nakomen van verplichtingen komen hierin aan bod.

Uitvoeringsprogramma 'Ouderen'
In 2025 ontwikkelden we met maatschappelijke partners zoals Woontij, Omring, Lekker Tuus, Texels Welzijn en Geriant een gezamenlijke aanpak om ouderen veilig thuis te laten wonen. Dit leidde tot een uitvoeringsagenda met concrete actiepunten, waaronder de inzet van een woonwensenadviseur.

Er is voor bovenstaande uitvoeringsprogramma's een communicatiestrategie gemaakt. 

BCF Texels Welzijn
We hebben met Texels Welzijn in 2024 nieuwe meerjarige afspraken gemaakt voor de periode 2024-2026. In deze Beleidgestuurde Contractfinanciering (BCF) staan de te bereiken maatschappelijke effecten en beleidsdoelen rondom zorg en welzijn van de gemeente centraal. Vanuit het maatschappelijk werk is ingezet op ondersteuning, preventie en participatie.

Er is gestart met de doorontwikkeling van inloophuis De Deel  van een bestaande ontmoetingsplek tot een laagdrempelig inloophuis Texel met de nadruk op ontmoeting. Naast inwoners met niet-aangeboren hersenletsel, beginnende dementie en een verminderd geheugen, kunnen ook inwoners met reuma of kanker hier voor een dagdeel terecht. Het inloophuis biedt een veilige en toegankelijke omgeving, gericht op ontspanning en het versterken van sociale contacten.

Verder heeft Texels Welzijn het mantelzorgsteunpunt uitgebreid en het vrijwilligerscoördinatiepunt in het HvO ingericht. Initiatieven zoals ‘Durper soep’ en Welzijn op Recept'' zijn hier mooie voorbeelden van. Daarnaast is Texels Welzijn in samenwerking met de bibliotheek een IDO-punt (Informatiepunt Digitale Overheid) gestart waar inwoners hulp krijgen bij DigiD, toeslagen en digitale overheidszaken.

Dorpshuizen en dorpscommissies - de sociale basis
Alle dorpscommissies op Texel zijn in 2025 bijzonder actief geweest. Naast bestaande activiteiten zoals een wekelijks koffieuurtje voor ouderen, koersballen en playbackshows zijn nieuwe activiteiten opgestart. Zo wordt via de Texelse dorpshuizen de sociale basis versterkt.

Mantelzorg Texel
Mantelzorg is een belangrijk thema binnen onze gemeente.  In 2025 organiseerden we een workshop voor werkende mantelzorgers met als doel hen te helpen bij het bewaken van de balans tussen werk en zorg en overbelasting te voorkomen. Samen met Young4Ever zijn meerdere bijeenkomsten voor jonge mantelzorgers georganiseerd waarin zij hun ervaringen konden delen en ontspannen. Tijdens drie edities van Café Brainstorm en de wekelijkse inloopbijeenkomsten in De Deel is aandacht en een luisterend oor geboden aan mantelzorgers. Texels Welzijn bracht het Mantelzorg ABC uit en verspreidden deze gids samen met het Mantelzorgcompliment. Dit compliment reikten we ook dit jaar persoonlijk uit om mantelzorgers te bedanken en te waarderen voor hun inzet.

Valpreventie 
In 2024 is Sportstichting Texel gestart met een gratis 14-weekse valpreventiecursus voor 65-plussers, gericht op het verbeteren van fitheid en het verkleinen van valrisico’s. Na een succesvolle pilot in De Waerden is de cursus uitgebreid naar meerdere dorpen, met ruim 150 deelnemers in 2025. Deelnemers worden sterker, bewegen meer en versterken hun sociale contacten. De cursus is onderdeel van een sterke ketenaanpak waarbij samenwerkingen met therapie, veiligheid, voeding en welzijn zorgen voor integrale ondersteuning. We hebben het makkelijker gemaakt om deel te nemen door deze aanpak en het kosteloos aanbieden van de cursus.

Uitvoeren jongerenparticipatie 
Het budget voor de Toekomststoel is ingezet voor de kinderburgemeester die kinderen op een laagdrempelige manier actief betrekt bij het meedenken over hun leefomgeving. Zo verzamelt zij waardevolle ideeën over wat kinderen leuk vinden, missen of anders zouden willen in hun dorp en gemeente. Hiermee ondersteunt de gemeente de ontwikkeling van burgerschap op jonge leeftijd.

Realisatie jongeren ontmoetingsplek (JOP)
De JOP is meegenomen in het ontwerp van het ijsbaanterrein en voeren we in 2026 uit. 

Ankerplaatsen
We hebben de contacten met de zorgaanbieder en Woontij opnieuw aangehaald en de laatste contractafspraken afgestemd. De contracten worden naar verwachting begin 2026 afgerond. Daarna kan worden gestart met het bouwrijp maken van het perceel. De planning is dat de units uiterlijk eind 2026 worden opgeleverd.

Inburgering
Er is een flinke inhaalslag gemaakt in de inburgeringstrajecten. Met het succesvolle Startklas-initiatief bieden we nieuwe inwoners een zachte landing en een sociaal netwerk. Het grootste deel van de vergunninghouders volgt de B1-route (voldoende taalvaardigheid voor alledaags functioneren). Door een tekort aan docenten zijn de lessen sinds maart 2025 verplaatst naar Vonk in Den Helder. Dit heeft invloed gehad op de aanwezigheid. De persoonlijke begeleiding is verbeterd. Intakes vinden, indien mogelijk , op het AZC plaats, zodat nieuwe inwoners sneller kunnen starten. We zijn in gesprek om de Z-route, na het vertrek van VluchtelingenWerk, voort te zetten. Onze ambitie is om inburgeraars snel en integraal te begeleiden naar volwaardige deelnemers aan de Texelse samenleving. We richten ons op lokaal aanbod en arbeidsparticipatie en het betrekken van de nieuwe inwoners die al langer op het eiland wonen.

De Gemeente Texel hecht veel waarde aan het behoud van de eerstelijnsvoorzieningen op Texel. We stimuleren initiatieven van huisartsen en andere zorgaanbieders die belangrijke zorgfuncties bij elkaar brengen en meer faciliteiten naar het eiland willen halen. 

De gemeente ondersteunt initiatieven van dorpscommissies om dorpsservicepunten uit te breiden met huisartsen en paramedici en de ondersteuning bij zelfstandig wonen van ouderen en mensen met een beperking. 

We zorgen met de betreffende organisaties voor woonruimte voor essentiële beroepen. 

De gemeente werkt samen met netwerkpartners om de toegang tot (jeugd)zorg zo optimaal mogelijk te organiseren. Dit realiseren we door regelmatig onderling af te stemmen. De vraag van de inwoner staat hierin altijd centraal.

Wat hebben we gedaan in 2025

Gezondheidscentrum
Na de zomervakantie zijn de plannen voor het Gezondheidscentrum snel van start gegaan. Er is een stuurgroep gevormd met vertegenwoordigers van de toekomstige huurders, Texelse stichtingen en fondsen, en de gemeente. Samen hebben zij het Programma van Eisen en een businesscase opgesteld. Veel Texelse stichtingen en fondsen zijn bereid om schenkingen of leningen te verstrekken voor de realisatie van het centrum. Op basis van de businesscase heeft de gemeenteraad op 17 december besloten om, onder voorwaarde, een lening te verstrekken voor de bouw van het pand. Dit besluit is de basis voor het aangaan van een Samenwerkingsovereenkomst tussen alle stakeholders om de bouw- en exploitatie van het Gezondheidscentrum om tot een gunstig resultaat te komen.

De Grondexploitatie van het Gezondheidscentrum wordt verantwoord in Programma 3.

Dorpsservicepunten
Het afgelopen jaar is het onderdeel uit de Woonvisie over de ondersteuning van dorpscommissies bij het uitbreiden van dorpsservicepunten met huisartsen en paramedici, als ook de ondersteuning bij zelfstandig wonen van ouderen en mensen met een beperking, nog niet opgepakt. De Woonvisie loopt nog enige tijd door (totaal vijf jaar) en dit onderwerp wordt de komende jaren verder uitgewerkt. Daarbij blijft de gemeente in overleg met betrokken organisaties om ook woonruimte voor essentiële beroepen te faciliteren.

Toegang (jeugd)zorg
In het kader van toegang tot Jeugdzorg zijn afspraken gemaakt met Schoolmaatschappelijk Werkers en het Samenwerkingsverband voortgezet onderwijs. De Schoolmaatschappelijk Werkers mogen op het voortgezet onderwijs indicaties afgeven voor lichte ambulante begeleiding. Hierdoor gaat geen tijd verloren met de overdracht van dossiers.

We zetten ons maximaal in om alle huishoudens die recht hebben op bepaalde regelingen, zoals tegemoetkomingen voor energiekosten, te bereiken. We bieden de mogelijkheid om via de gemeente een collectieve zorgverzekering af te sluiten. Daarnaast vereenvoudigen we de aanvragen van bepaalde regelingen. Hierin werken we samen met onder andere Texels Welzijn en de bibliotheek. 

Wat hebben we gedaan in 2025?

Bloedserieus, stop menstruatie-armoede 
Op verzoek van de raad zijn in Oudeschild, Den Burg, Den Hoorn en De Koog uitgiftepunten voor menstruatieproducten  geplaatst. 

Inzet regelingen
De bereikbaarheid van regelingen en doelgroepencommunicatie is verbeterd. Ook is er onderzoek gedaan naar de bereikbaarheid van de Texelpas en is er een 213A onderzoek gedaan naar de doelmatigheid van minimaregelingen. De uitkomsten van deze onderzoeken krijgen een plek in het nieuw integraal armoedebeleid.

Bovendien hebben we het werkproces rond de aanvraag van de Gemeentepolis verbeterd en gedigitaliseerd. Ook voeren we de terugvordering voortaan zelf uit. 

De vroegsignalering in de schuldhulpverlening is verbeterd en sluit beter aan bij de basisdienstverlening.

Voedselbank
We hebben De Voedselbank geholpen met het vinden van een passende locatie. Deze is gevonden bij De Bolder. 

Bij Leer-werkbedrijf De Bolder staat arbeidsparticipatie, met de daaruit voortvloeiende leer- en werktrajecten van medewerkers, centraal. Ieder mens is uniek, waardoor altijd maatwerk wordt geleverd. We werken nauw samen met ketenpartners in de samenleving. De Bolder biedt werkervaringstrajecten, beschut werken, re-integratietrajecten, begeleid werken en detachering bij externe werkgevers. 

Wat hebben we in 2025 gedaan? 

HVO & De Bolder 
In 2025 zijn de resterende taken overgedragen van De Bolder naar het HvO (Huis van Ontwikkeling). Waarschijnlijk wordt dit in de loop van 2026 afgerond. We ontwikkelden het beschrijven van de samenwerkingsprocessen tussen de Bolder en het HvO en de wederzijdse rollen, taken en verantwoordelijkheden door. Er is intensief samengewerkt tussen het HvO, De Bolder en de daarbij betrokken partners. Concreet bood de Bolder stageplaatsen die nodig waren voor de diverse taken die in 2025 door het HvO zijn uitgevoerd. 

Vanuit de WSW (Wet sociale werkvoorziening)

Zolang de WSW als voorziening blijft bestaan, zijn er medewerkers met een WSW-dienstverband. Jaarlijks vermindert het aantal werknemers met een WSW-dienstverband gemiddeld met ongeveer zes personen Dit komt doordat medewerkers die uit dienst gaan (pensioen, ziekte, overlijden) niet meer worden vervangen door nieuwe instroom.  Sinds 2015 wordt door het UWV namelijk geen nieuwe indicatie voor de WSW meer gegeven. 

In 2025 was de uitstroom met zes personen gelijk aan het gemiddelde. Na het maximum van 156 werknemers in 2010 is het aantal eind 2025 gedaald naar 62 medewerkers (dit is exclusief 13 begeleid werkenden). 

Vanuit de participatiewet 
De Bolder is één van de uitvoerders van de Participatiewet (PW) voor de gemeente Texel en biedt als sociaal ontwikkelbedrijf beschutte werkplekken. Daarbinnen maken we onderscheid tussen personen met een indicatie voor beschut werken (per 31 december 17 medewerkers) en personen die zijn ingeschreven in het doelgroepregister in het kader van de banenafspraak (10 medewerkers aan het einde van het jaar). Het aantal beschut werkenden is vorig jaar verminderd met drie werknemers. Voor hen was het werk, door toegenomen beperkingen, niet langer passend. Zij stroomden uit naar de dagbesteding en een IVA-uitkering.

Jobcoaching voor optimalisatie van de arbeid voor gedetacheerden. 

Dit geldt zowel voor WSW-medewerkers als voor PW-medewerkers die vanuit De Bolder zijn gedetacheerd bij externe werkgevers. Door te blijven zoeken naar passende taken binnen werkplekken en door het verder ontwikkelen van de werknemer om zijn/haar taken optimaal uit te kunnen voeren, vergroten we de duurzaamheid van de dienstverbanden. Het Huis van Ontwikkeling verzorgt jobcoaching voor Texelaars met een beschut werk advies van het UWV of die in het doelgroepregister staan en in dienst zijn bij een externe werkgever.

Stageplekken voor Texelaars met uiteenlopende hulpvragen 
Het Huis van Ontwikkeling kan voor medewerkers die in aanmerking komen voor het opdoen van werkervaring, voor een arbeidsfit traject, voor re-integratie of voor een taal- of schoolstage, een stageplek aanvragen bij De Bolder. In 2025 hebben in totaal tien Texelaars stage gelopen bij De Bolder. 

Vanuit de reclassering (werkgestraften)

Texelaars die een werkstraf opgelegd hebben gekregen tussen de 40 en 240 uur kunnen via het HvO begeleid komen werken bij De Bolder zonder inkomen. In 2025 hebben twee personen onbetaald werk verricht in het kader van een taakstraf. 

Investeringen 
In de door de raad gekozen toekomstscenario voor De Bolder is in 2024 gestart met modernisering van de wasserij, o.a. door te investeren in een nieuwe mangelstraat. Hiermee wordt een variëteit aan beschut werk mogelijk gemaakt om zo op de langere termijn arbeidsplaatsen te garanderen. Net als in 2024 heeft de nieuwe mangelstraat ook in 2025 geleid tot een groter wasvolume met een hogere opbrengst. Ook zijn we eind 2025 gestart met de vervanging van de zeepinstallatie en de vervanging van vier stuks 22-kilogram wasmachines voor vier stuks 57-kilogram wasmachines Deze nieuwe wasmachines zullen voor het seizoen 2026 draaien.

We hechten veel waarde aan dat alle inwoners naar vermogen meedoen in de samenleving en zich optimaal kunnen ontwikkelen. Dit kan via werk, scholing, vrijwilligerswerk of andere vormen van maatschappelijke participatie. Het Huis van Ontwikkeling speelt hierin samen met De Bolder een centrale rol en werkt nauw samen met diverse lokale en regionale partners.

Wat hebben we in 2025 gedaan? 

Huis van Ontwikkeling

De dienstverlening aan inwoners en werkgevers van Het Huis van Ontwikkeling is in 2025 verder doorontwikkeld. Hierdoor leveren we in vergelijking met 2024 steeds meer en beter maatwerk. Er is geïnvesteerd in het bouwen en stabiliseren van het team, het inrichten van de werkprocessen en het verstevigen van de samenwerking met lokale en regionale partners. Partners zoals de Bolder, Texels Welzijn (o.a. het vrijwilligers coördinatiepunt) de Texel Academy en andere diverse werkgevers op het eiland. Regionaal werken we veel samen met de volgende belangrijke partners: het UWV, het onderwijs (o.a. VONK) en het WSP/ RPA NHN. De evaluatie van de pilot van het Huis van Ontwikkeling schetst een compleet beeld van de resultaten en uitdagingen van 2025. Daarnaast troffen we ook voorbereidingen voor de toekomstgerichte ontwikkelingen van het Werkcentrum NHN. 

 RIB 25-111 Evaluatie Huis van Ontwikkeling 2024-2025

We vinden het belangrijk dat alle inwoners kunnen meedoen in de maatschappij, ook wanneer zij hinder ondervinden van een fysieke of psychische beperking. Als dit niet lukt op eigen kracht, ondersteunen wij waar nodig. Samen met netwerkpartners onderzoeken we welke ondersteuning het meest passend is. We werken samen vanuit vertrouwen in elkaars expertise.

Wat hebben we gedaan in 2025?

Aanpassen Verordening maatschappelijke ondersteuning Texel 2019 
Deze verordening is opgenomen in de Integrale Verordening Sociaal Domein Texel 2026 die per 1 januari 2026 inwerking is getreden. De verordening van 2019 is daarbij komen te vervallen.

Gemeente Texel vindt het belangrijk dat ieder kind gezond en veilig kan opgroeien. We focussen op preventie via Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO), Schoolmaatschappelijk werk en jongerenwerk. Wanneer netwerkpartners of het sociaal team zien dat bepaalde thema’s veel spelen bij een grote groep jeugdigen, dan bieden we groepstrainingen aan. Als problemen niet preventief zijn op te lossen, dan kunnen jongeren en hun ouders worden begeleid naar jeugdhulp. 

Wat hebben we gedaan in 2025?

BCF Stichting MEE & de Wering

We hebben een Beleidsgestuurde Contractfinanciering (BCF) afgesloten met Stichting MEE & de Wering voor het schoolmaatschappelijk werk binnen de kinderopvang, het primair en voortgezet onderwijs. Deze samenwerking zorgt voor structurele en preventieve ondersteuning aan leerlingen, ouders en scholen. Stichting MEE & de Wering levert laagdrempelige hulp die de ondersteuning vanuit de scholen zelf ondersteund.

De decentralisatie van Beschermd wonen is in 2024 opnieuw door de overheid uitgesteld. De streefdatum is vastgesteld op 1 januari 2026.  Ondanks het onduidelijk financieel kader heeft de regio op uitvoeringsniveau samenwerkingsafspraken gemaakt. Vanuit de inkoopstrategie Wmo, vastgesteld in 2024 gaan we behalve op het bieden van zorg in een beschermde accommodatie (Beschermd wonen) meer focussen op het bieden van zorg in de eigen omgeving (Beschermd thuis). 

Wat hebben we gedaan in 2025?

Het is het Rijk niet gelukt om de Wet woonplaatsbeginsel voor beschermd wonen per 1 januari 2026 in te laten gaan. Het wetsvoorstel ligt sinds begin 2024 bij de Tweede Kamer, maar is nog steeds niet in behandeling genomen. Hierdoor blijft ook het nieuwe verdeelmodel voor beschermd wonen voorlopig buiten werking.  We blijven de huidige werkwijze hanteren en volgen de ontwikkelingen nauwgezet om tijdig te kunnen overstappen zodra de wet en het verdeelmodel zijn ingevoerd.