Hoofdstuk 4A -> Programma's 5 - Samen beleven en bewegen

We stimuleren en bevorderen een voldoende, uitdagend en gevarieerd sportaanbod voor alle inwoners.  

We ondersteunen sportverenigingen, sportinstellingen en initiatieven met subsidie. Via subsidies en een BCF-contract (Beleidsgestuurde Contractfinanciering) maken we nieuwe prestatieafspraken met de Sportstichting. In 2027 actualiseren we ook het gemeentelijk sportbeleid.

Een alternatief is om sommige activiteiten niet meer te doen of af te schalen, zoals het verstrekken van eenmalige sportsubsidies of het uitreiken van de Sportprijs.  

Als er minder wordt ingezet op sportstimulering, wordt het aanbod kleiner. Uiteindelijk zullen sport- en beweegmomenten  minder vaak en korter plaatsvinden. Dat heeft een negatief effect op de lichamelijke en mentale gezondheid van mensen. 

Het percentage wekelijkse sporters (gegevens eens per twee jaar):
* 2028: 55,0%
* 2030: 55,5%

We houden onze sport- en speelvoorzieningen in stand door ze zelf te beheren, met subsidie te ondersteunen en/of maatschappelijke tarieven te hanteren. Waar nodig verbeteren of breiden we  sport- en speelvoorzieningen in de dorpen uit.

• Integraal Huisvestingsplan gemeentelijke sportaccommodaties: € 30.000  incidenteel.
• Speeltoestellen vervangen: € 110.000 eenmalige investering (afschrijftermijn 15 jaar).

1- Een alternatief is om geen integraal huisvestingsplan te maken.

2- Of om minder of niet te investeren in de uitbreiding en verbetering van sport- en speelvoorzieningen in de dorpen.

Als er onvoldoende wordt ingezet op onderhoud en vervanging van sport- en speelvoorzieningen, gaan de kwaliteit, veiligheid en toegankelijkheid achteruit. Stijgende kosten voor beheer, energie, materiaal en onderhoud zetten het behoud van het voorzieningenniveau onder druk. Met hetzelfde geld kan dan minder worden gedaan. Uiteindelijk nemen het gebruik van de voorzieningen en de sportdeelname af.  

We stimuleren en bevorderen een voldoende, uitdagend en gevarieerd aanbod van kunst en cultuur. Ook zorgen we voor een stabiel basisaanbod via cultuuraanbieders zoals Artex.

We ondersteunen cultuurverenigingen, cultuurinstellingen en  initiatieven met subsidie. Via subsidieverleningen en een BCF-contract (Beleidsgestuurde Contractfinanciering) maken we nieuwe prestatieafspraken met Artex. Met de hoofdgebruikers van het Thijssehuis maken we afspraken over het beheer en de exploitatie van het gebouw. 

Na de zomer van 2026 starten we de zoektocht naar een nieuwe eilanddichter. Als dat lukt, vindt de benoeming begin 2027 plaats. De evaluatie van de percentageregeling voor kunst in de openbare ruimte en de verordening van de  adviescommissie cultuur pakken we in 2027 tegelijk op.

Het afschaffen of afschalen van bepaalde activiteiten leidt tot minder aanbod. Met eenmalige subsidies worden veel cultuurinitiatieven gestart en verder ontwikkeld. Als de gemeente hier geen financiële steun meer voor geeft, wordt het moeilijker voor creatieve en culturele ideeën en initiatieven om van de grond te komen. Dat heeft uiteindelijk een negatief effect op het doel van dit programma: het creëren en behouden van een fijne, gezonde, sociale en uitdagende leefomgeving. 

Totaal aantal bezoekers van Thijssehuis:

• 2027: nog onbekend
• 2030: nog onbekend

We ondersteunen bij de bescherming, het behoud en de presentatie van Texelse kunst, cultuur en erfgoed. Ook zorgen we voor een stabiel basisaanbod en laagdrempelige toegang via museale instellingen zoals Stichting Texels Museum en de Texelse Museumpas. 

We geven Museumpassen uit. Deze kunnen alle Texelaars tegen een kleine, kostendekkende vergoeding aanvragen. De Texelse musea die de Museumpas accepteren, krijgen subsidie als compensatie voor misgelopen entreegelden. Via subsidies hebben we ook prestatieafspraken met Texelse musea over de ontwikkeling en inzet van de leerlijn erfgoed en andere educatieve programma's voor jeugd en jongeren via het onderwijs. Eind 2027 loopt het vierjarige subsidiecontract (BCF) met Stichting Texels Museum af. In de loop van 2027 starten we gesprekken over actualisatie en vervolg. 

Totaal aantal bezoekers met de Texelse Museumpas:

• 2027: 10.000
• 2030: 10.500

We maken een integrale en duurzame aanpak voor de isolatie van erfgoedpanden en geven eigenaren advies bij verbouwing, behoud en verduurzaming van hun monument. Voor restauratie en groot onderhoud aan gemeentelijke monumenten verstrekken we subsidies. We werken samen met andere gemeenten in de (Westelijke) Waddenzee, de provincie en de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed aan de aanpak en uitvoering van het rijksprogramma Maritieme Impuls. In 2027 gaan we ook aan de slag met de evaluatie van het schapenboetenbeleid.

1- Stoppen met het actief adviseren van monumenteigenaren. Dat levert niet direct geld op, hooguit een aantal ambtelijke uren.

2- Ook kan de samenwerking met andere gemeenten, de provincie en de RCE rond het programma Maritieme Impuls op een laag pitje worden gezet. Dat levert ook niet direct geld op, maar kan wel voorkomen dat er nieuwe investeringsvoorstellen komen.

Het aantal aanvragen monumentensubsidie:

• 2027: 5
• 2030: 5 

We stimuleren de ontwikkeling van taal-, digitale- en informatievaardigheden en mediawijsheid bij inwoners. Ook zorgen we via KopGroep Bibliotheken voor een toegankelijke en volwaardige bibliotheek in onze gemeente.

We ondersteunen het bibliotheekwerk op Texel met subsidie. Via subsidies en een BCF-contract (Beleidsgestuurde Contractfinanciering) maken we nieuwe prestatieafspraken met KopGroep Bibliotheken. Samen met de kopgemeenten stellen we een meerjarig zorgplan op om de zorgplicht voor een volwaardige openbare fysieke bibliotheek uit te werken. Dit doen we samen met de kopgemeenten, omdat KopGroep Bibliotheken ook in die gemeenten het bibliotheekwerk verzorgt.

Vanaf 2025 heeft het Rijk extra ingezet op het versterken van het bibliotheekwerk in elke gemeente. Om voor te bereiden op de zorgplicht voor een volwaardige openbare fysieke bibliotheekvoorziening in de gemeente Texel, is € 100.000 per jaar extra beschikbaar gesteld. KopGroep Bibliotheken heeft hiermee het aanbod uitgebreid en versterkt. Zo is het gratis lidmaatschap voor jongeren verlengd tot 26 jaar, zijn het programma en de collectie voor jongeren uitgebreid en zijn de te-laat-gelden afgeschaft. KopGroep Bibliotheken heeft dit in de hele regio doorgevoerd. In 2027 gaan we in overleg met KopGroep Bibliotheken en de kopgemeenten om nader te bepalen wat de noodzakelijke structurele aanvulling voor de versterking van het bibliotheekwerk op Texel is.   

Voor de lokale publieke mediafunctie adviseren wij het Commissariaat voor de Media bij de aanwijzing voor de vergunningverlening van de uitzendrechten via de frequentie.

De zorgplicht is wettelijk vastgelegd; daar kunnen we niet onderuit. Hiervoor komen extra structurele middelen van het Rijk, namelijk een toevoeging van structureel € 100.000 aan de algemene uitkering. Deze middelen zijn niet gelabeld. Daardoor zijn we technisch gezien niet verplicht om het geld volledig in te zetten voor het bibliotheekwerk.

Vanaf 2024 heeft het Rijk steeds gecommuniceerd dat de middelen voor de versterking van het bibliotheekwerk structureel zouden worden toegevoegd aan het gemeentefonds. Wij hebben deze lijn gevolgd en de middelen die wij via een decentralisatie-uitkering ontvingen voor 2025 en 2026, ook € 100.000 per jaar, doorgezet naar de bibliotheek.

De bibliotheek heeft hiermee al een structurele koers ingezet in de hele regio, onder andere met extra uren op de backoffice. Het laten wegvallen van de structurele middelen van Texel heeft gevolgen voor de eerder ingezette versterking in de hele regio.

Het aantal mensen met hulpvragen dat is geholpen bij het inloopspreekuur van het Informatiepunt Digitale Overheid (IDO) in de bibliotheek:

• 2027: 170
• 2030: 180

In 2027 stellen we een goed uitgewerkt beleids- en beheerplan voor de groene infrastructuur op. Dat doen we op basis van de ervaringen uit de pilotprojecten in 2026.

We blijven de bermen beheren volgens de landelijke normen, met aandacht voor natuurwaarde en biodiversiteit. Ook blijft de bestrijding van invasieve exoten in het openbaar groen onze aandacht houden. In 2027 kijken we welke structurele inzet nodig is om de gewenste en behaalde resultaten en effecten te behouden.

Een alternatief is om bepaalde dingen niet meer te doen, later te doen of af te schalen, zoals het updaten van het huidige fietsknooppuntennetwerk en het onderhoud van bomen en onkruidbeheersing van verhardingen op bestaand niveau te handhaven. 

3-30-300 regel (zoals beschreven in het concept beleids- en beheerplan groene infrastructuur)

Regel 3 - gemiddeld zicht op bomen:
* 2027: 6
* 2030: 6

Regel 30 - gemiddelde boomkroonbedekking (in procenten):
* 2027: 20%
* 2030: 30%

Regel 300 - gemiddelde afstand tot park of groene buitenruimte (in meters): 
* 2027: 1.623 meter
* 2030: 1.000 meter