Hoofdstuk 11 - Begrippenlijst Programmabegroting

Algemene dekkingsmiddelen:
Inkomsten die niet aan één specifiek programma of doel zijn gekoppeld en waarmee de gemeente haar uitgaven kan betalen, zoals belastingen en de algemene uitkering uit het Gemeentefonds.

Baten en lasten:
Baten zijn de inkomsten van de gemeente. Lasten zijn de kosten en uitgaven die aan een begrotingsjaar worden toegerekend.

BCF (BTW-compensatiefonds):
Een rijksfonds waaruit gemeenten onder voorwaarden betaalde btw kunnen terugvragen.

BDU: Brede Doeluitkering
Een provinciale bijdrage voor gemeentelijke projecten op het gebied van verkeer en vervoer, zoals verkeersveiligheid, infrastructuur en duurzame mobiliteit.

Bestaand beleid:
Beleid dat al is vastgesteld en waarvoor middelen in de begroting zijn opgenomen.

Bestemmingsreserve:
Een onderdeel van het eigen vermogen waaraan de gemeenteraad een specifiek bestedingsdoel heeft gegeven.

Binnen de bestaande formatie:
De werkzaamheden worden uitgevoerd met de beschikbare personele capaciteit. Hiervoor is geen uitbreiding van de formatie nodig.

CUP:
College-uitvoeringsprogramma.

Economisch nut:
Een investering heeft economisch nut als het bezit verhandelbaar is of inkomsten voor de gemeente kan opleveren.

Fte (fulltime-equivalent):
Een rekeneenheid waarmee de omvang van een functie of personeelsbezetting wordt uitgedrukt. Eén fte staat gelijk aan één volledige arbeidsplaats.

GREX (grondexploitatie):
Een financieel overzicht van de verwachte kosten en opbrengsten van de ontwikkeling van een gebied, verdeeld over de looptijd van het project. Het gaat bijvoorbeeld om kosten voor het bouw- en woonrijp maken van grond en om opbrengsten uit de verkoop van grond.

Incidentele en structurele lasten en baten:
Structurele lasten en baten worden voor onbepaalde tijd geraamd. Incidentele lasten en baten zijn tijdelijk en hebben een duidelijke einddatum.

Inflatie:
Inflatie betekent dat het algemene prijsniveau stijgt. Hierdoor neemt de waarde van geld af en kan minder worden gekocht voor hetzelfde bedrag.

Kapitaalgoederen:
Kapitaalgoederen zijn gemeentelijke bezittingen die meerdere jaren worden gebruikt, zoals wegen, groen- en recreatievoorzieningen, speelvelden, riolering, gebouwen, openbare verlichting en civiele kunstwerken.
Goed onderhoud is nodig om deze voorzieningen goed te laten functioneren en kapitaalvernietiging te voorkomen.

Kapitaallasten:
De jaarlijkse rente- en afschrijvingskosten van een investering.

Kasgeldlimiet:
De kasgeldlimiet geeft aan hoeveel de gemeente met kortlopende leningen (korter dan 1 jaar) mag financieren. De toegestane kasgeldlimiet  is 8,5% van het begrotingstotaal.

Liquiditeitsplanning:
Het doel van een liquiditeitsplanning is om maandelijks, per kwartaal of jaarlijks te beoordelen of er genoeg financiële middelen beschikbaar zijn om aan alle betalingsverplichtingen te voldoen. Een liquiditeitsplanning dient als controlemiddel en biedt een prognose van de verwachte inkomsten en uitgaven.

Maatschappelijk nut:
Een investering heeft maatschappelijk nut als deze vooral een publieke functie heeft, zoals een weg, brug of openbaar groen. De investering is niet bedoeld om inkomsten mee te verdienen.

Mei- en septembercirculaire algemene uitkering:
In de   mei- en septembercirculaires informeert het Rijk de gemeenten over de hoogte en verdeling van de algemene uitkering, integratie-uitkeringen  en decentralisatie-uitkeringen uit het Gemeentefonds. De informatie betreft het huidige begrotingsjaar en de volgende vier jaren. Ook vindt de definitieve afrekening van het voorgaande jaar plaats.

Overhead:
De Commissie BBV definieert  overhead  als: “alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces.”
Hiertoe behoren ook de systemen en aanverwante lasten die deze functies ondersteunen.

Paragrafen: 
In de begroting staan afzonderlijke, programma-overstijgende paragrafen met informatie over belangrijke beheersmatige onderwerpen en lokale heffingen. Welke paragrafen verplicht zijn, staat in artikel 9 van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV).

Rationeel beheer:
Rationeel beheer betreft het systematische beheer van kapitaalgoederen, waarbij software wordt ingezet om het meerjarige onderhoud te plannen. Dit leidt tot inzicht in de structurele kosten over meerdere jaren van deze kapitaalgoederen en stelt ons in staat om maatregelen te treffen die pieken in onderhoudskosten opvangen.

Schatkistbankieren:
 Schatkistbankieren  verplicht gemeenten om overtollige liquide middelen boven een wettelijk drempelbedrag aan te houden bij de schatkist van het Rijk.

Taakveld:
Een voorgeschreven categorie waarin gemeenten hun baten en lasten indelen. Taakvelden maken de financiële gegevens van gemeenten onderling vergelijkbaar.

Treasury:
Treasury betekent het beheer van geldstromen en het beperken van financiële risico's.

Verbonden partij:
Een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de gemeente zowel een bestuurlijk als een financieel belang heeft.

Voorziening:
Een bedrag dat apart wordt gehouden voor een toekomstige verplichting, een verwacht verlies of een risico waarvan de omvang redelijkerwijs kan worden ingeschat.