Hoofdstuk 2 - Financieel perspectief 2027 - 2030

Onderstaand  is een overzicht van de structurele financiële mutaties voor de jaren 2027-2030 ten opzichte van de begroting 2026, inclusief de structurele financiële gevolgen  van de  voorstellen die met deze begroting ter besluitvorming voorliggen. De volledige samenvatting van de begroting 2027 staat in hoofdstuk 3 van deze programmabegroting. 

1)    Het financiële vertrekpunt voor de begroting 2027 is het begrotingsoverschot van 2026 van € 1,537 miljoen.                     
2)   Dit betreft de meerjarige structurele mutaties van het gemeentefonds voor de algemene middelen op basis van de meicirculaire 2026.                  
3)    De indexaties voor bijdragen aan Gemeenschappelijke Regelingen,  subsidies en overige reguliere uitgaven zijn in totaal ruim € 1,5 miljoen.  Deze indexaties zijn gebaseerd op de meicirculaire 2026 (2,5%) en Financiële Uitgangspunten Gemeenschappelijke Regeling (FUGR). 
4)    Autonome kostenstijging voor personeel in verband met cao-afspraken, periodieken en schaalverhogingen. 
5)   Jaarlijkse mutatie storting voorziening rationeel gebouwenbeheer op basis van het uitvoeringsplan.
6)   Jaarlijkse mutatie egalisatie riool ten opzichte van 2026.
7)   De stelpost afschrijvingen is niet meer nodig in relatie tot de nieuwe afschrijvingssystematiek, beschreven  in de actualisatie van de financiële verordening.  Dat wil zeggen dat afschrijvingslasten van voorgenomen investeringen pas een jaar later in de begroting worden opgenomen in plaats van in hetzelfde jaar. Dit sluit beter aan bij de praktijk. Het gevolg hiervan is dat deze stelpost van € 500.000 (voordeel) niet meer als structurele tegenhanger in de begroting wordt opgenomen, omdat in de praktijk het jaarlijkse investeringsplan later (volledig) uitgevoerd wordt.         
8)  De indexatie van huren en pachten loopt achter op de feitelijke facturering, waardoor een administratieve bijstelling plaatsvindt van € 101.000 per saldo.    
9)  De objecten voor precariobelasting  zijn opnieuw in kaart gebracht. Dit resulteert in een hogere opbrengst van € 75.000.   
10)   Het gaat hierbij om de volgende raadsbesluiten:  Extra scholingsgelden gemeenteraad eens per 4 jaar -/-€ 7,5K, meerjarenontwikkelplan Veiligheidsregio € 49K, bijdrage in tijdelijke huurkosten huisvesting Vlietkotter -/- € 66,5K, raadsreis om de twee jaar -/- € 17,5K,  bestendigen diverse functies € 225K, exploitatietekort Leerwerkbedrijf de Bolder € 389K,  extra middelen diverse Gemeenschappelijke Regelingen € 421K. 
11)  De verhoging van de toeristenbelasting 2027 met € 0,05 per persoon per overnachting (van € 2,60 naar € 2,65) bedraagt € 185.000. 
12)  De verhoging van de toeristenbelasting met € 0,05 per persoon per overnachting betekent ook een verhoging van de forensenbelasting van € 36.000.
13)  Het structurele voordeel uit de Tussenrapportage 2026 is vanaf 2027  € 274.000. Voor een specificatie van deze posten wordt verwezen naar de Tussenrapportage 2026. 
14)  Trendmatige verhoging van 2,5% (meicirculaire 2026) op de onroerendezaakbelasting (OZB), leges, rechten, huren en pachten is € 156.000. 
15)  Via de Tussenrapportage 2026 is rekening gehouden met een incidentele verlaging op de inkomsten van leges voor bouwvergunningen omdat er onderzoek gedaan zou worden. Dit onderzoek is nog niet afgerond. Vooruitlopend op de uitkomsten worden via deze begroting de baten structureel verlaagd omdat de verwachting is dat deze lager zullen blijven in o.a. relatie met de invoering nieuwe Omgevingswet.     
16)  Jaarlijks wordt budget gevraagd om de reguliere uitgaven te indexeren  vanwege kostenstijgingen. Dit gebeurt volgens de verwachting van de meicirculaire van het Rijk. Op basis van de volledige indexering van ca. € 1,1 miljoen wordt dit met ca. 1/3 teruggebracht, omdat de verwachting is dat het met minder kan.    
17)  De vrijval aan kapitaallasten, rekening houdend met de vervangingsinvesteringen is € 71.000.  
18)  Voor de specificatie wordt verwezen naar het hoofdstuk Financiële vertaling voorstellen.
19)  Voor de specificatie van deze kapitaallasten wordt verwezen naar het hoofdstuk Nieuw investeringsplan 2027.  Deze lasten drukken volgens de uitgangspunten van de financiële verordening pas in het daaropvolgende jaar. 
20)  Voor de specificatie wordt verwezen naar het hoofdstuk Scherper aan de wind varen.
21) Deze gereserveerde lasten zijn onder andere voor dekking van de uitkomst meerjarig investerings- en onderhoudsplannen. Dit budget staat in relatie tot de kapitaallasten van het investeringsplan 2027 vanaf 2028.
22-25) Volgens de aanvullende begrotingscirculaire voor 2027 bij de meicirculaire 2026 is geadviseerd hoe om te gaan met een aantal besparingen van het Rijk. Volgens deze circulaire is het verantwoord om kortingen op jeugdzorg en Wet maatschappelijk ondersteuning (Wmo) neutraal op te nemen in de begroting. 

Onderaan staat het meerjarige overzicht van de incidentele lasten en baten.  Het beleid is dat bij incidentele uitgaven die over meerdere jaren lopen, al bij het nemen van het besluit rekening wordt gehouden met de financiële gevolgen voor de hele looptijd.

bedragen  in €

1) De gemeenteraad heeft in totaal  € 505.755 beschikbaar gesteld voor de uitvoering sociaal Domein 2024-2026.  Het betreft hier de laatste  jaarschijf.  De nieuwe programma’s zijn niet alleen een koersverandering, maar ook een verdere uitwerking van de al ingezette strategie.     
2) De raad heeft via de programmabegroting 2025 voor het toeristisch toekomstplan 2025-2027   € 365.000 beschikbaar gesteld. Het betreft hier de laatste jaarschijf van € 145.000. 
3) Deze incidentele voorstellen zijn via de programmabegroting 2026 beschikbaar gesteld voor 2027 en 2028.  
4) De specificatie van de incidentele voorstellen per saldo is opgenomen in het hoofdstuk 4B van deze programmabegroting. Het saldobedrag van de voorstellen is aan de lastenkant opgehoogd met de voorgenomen uitgaven  ontheemden Oekraïne met  € 2.051.000 en aan de batenkant met hetzelfde bedrag in verband met rijkssubsidie. 

Onderstaande lasten staan structureel in de begroting, maar tellen volgens de notitie over structurele en incidentele baten en lasten niet mee bij de bepaling van het structureel evenwicht. Daarom moeten ze, naast de feitelijke incidentele lasten en baten, ook apart zichtbaar worden gemaakt. De totale omvang van het overzicht met incidentele lasten en baten staat in hoofdstuk 3, de samenvatting van de begroting. Daar wordt ook het structureel evenwicht weergegeven.

5)  In de begroting wordt jaarlijks rekening gehouden met € 10.000 voor onvoorziene uitgaven. 
6) Het gaat  hierbij om een structurele storting in de bestemmingsreserve haven die betrekking heeft op het toekomstig onderhoud, personeel en frictie. 
7) Voor de begroting 2027 en verder is geen budget opgenomen voor aankoop grond. Echter komt via overheveling budget 2026 incidenteel budget beschikbaar voor aankoop urgente strategische gronden.  
8) Betreft verzekeringskosten woningcomplex gemeente Texel. 
9) Eigen bijdrage gemeentelijk opvang ontheemden Oekraïne. 
10)Subsidiabele kosten die gemaakt worden voor ontheemden uit Oekraïne worden door het rijk betaald.
11) Per saldo is een bijdrage nodig uit de algemene reserve om de incidentele voorstellen te bekostigen. 

Onderstaande baten staan structureel in de begroting, maar tellen volgens de notitie over structurele en incidentele baten en lasten niet mee bij de bepaling van het structureel evenwicht. Daarom moeten ze, naast de feitelijke incidentele lasten en baten, ook apart zichtbaar worden gemaakt. De totale omvang van het overzicht met incidentele lasten en baten staat in hoofdstuk 3, de samenvatting van de begroting. Daar wordt ook het structureel evenwicht weergegeven.

12) Dekking exploitatietekort flexwoningen Rietdijk en egalisatie exploitatie haven.
13) In de begroting wordt structureel rekening gehouden met de verkoop van o.a. snippergroen.
14) Huurinkomsten woningcomplex gemeente Texel.  

bedragen in €

Dit is ruim € 4,7 miljoen boven de ondergrens van € 2 miljoen. In de gepresenteerde stand van de algemene reserve is de sloop van de Kartinghal niet meegenomen, omdat dit bedrag nog niet openbaar is.  Via de jaarrekening 2026 wordt dit alsnog meegenomen. 

Terwijl investeringen nodig zijn voor de toekomst van het eiland, nemen de reguliere uitgaven vaak automatisch toe. Zonder heroverweging verdringen de lasten van vandaag de ruimte van morgen. Daarom kiest het college ervoor om bestaande uitgaven te beoordelen op nut en noodzaak. Heroverwegen is daarbij geen keuze voor minder, maar een manier om ruimte te maken voor wat op langere termijn echt belangrijk is: voorzieningen die ook voor toekomstige generaties beschikbaar en betaalbaar blijven.

Dit noemen wij: Scherper aan de wind varen.

In het overzicht dat wij hier tonen, staan de onderwerpen waarop veranderingen worden voorgesteld. Na een zorgvuldig afgewogen proces is bepaald welke besparingen kunnen worden gerealiseerd om de begroting in 2027 sluitend te maken

Begin 2026 heeft adviesbureau BMC een onderzoek afgerond naar de stille baten en lasten van de gemeente Texel.  In dit onderzoek zijn ongeveer 70 gedetailleerde financiële aanbevelingen samengebracht in vijf hoofdaanbevelingen. 

Voor een deel van deze aanbevelingen is een specifieke aanpak en externe begeleiding nodig. Het budget is bedoeld voor de uitwerking van deze aanbevelingen, zoals een  Zero Based Budgeting-traject (ZBB) voor het opbouwen van een programma in de begroting en het opstellen van een nieuw Meerjarig Investeringen Programma (MIP) ter onderbouwing van de kapitaallasten.

Meer informatie over de aanbevelingen en acties is te vinden in deze RIB die op 9 september 2026 is verstuurd.